ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಈಶೋಪನಿಷತ್ತು; ಕೆಲವರಿಗೆ ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್ತು. ಮೂಲತಃ ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದದ ಕಾಣ್ವಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಯಾಜ್ಜೀಯಮಂತ್ರೋಪನಿಷತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕೆರಿದು; ಕೇವಲ ಹದಿನೆಂಟು ಮಂತ್ರಗಳು. ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಹಿರಿದು: ಅಗೆದಷ್ಟು ಆಳ; ಬಗೆದಷ್ಟು ಅರ್ಥಭಾರ. ಇದು ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾದ ಬಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದು ಎಲ್ಲು ಇಲ್ಲ:
"ಯದಿಹಾಸ್ತಿ ತದನ್ಯತ್ರ..."